Zanim ocenimy produkt, warto przeczytać jego skład do końca. To nawyk, który towarzyszy nam od początku pracy nad marką Inornā, i jedna z niewielu rzeczy, które naprawdę pozwalają świadomie wybierać kosmetyki. Skład kosmetyków zapisuje się według międzynarodowego systemu INCI. W tym wpisie wyjaśniamy, co to jest, jak czytać listę składników i na co zwracać uwagę, żeby lepiej rozumieć, co nakładasz na skórę i włosy.
Międzynarodowe nazewnictwo składników kosmetyków
Co to jest INCI?
INCI to skrót od International Nomenclature of Cosmetic Ingredients, czyli międzynarodowego nazewnictwa składników kosmetycznych. Jest to ujednolicony system nazw, który pozwala zapisać wszystkie składniki kosmetyku w sposób zrozumiały niezależnie od kraju i języka.
Dzięki temu ten sam składnik ma jedną, rozpoznawalną nazwę na całym świecie. Woda zapisywana jest jako Aqua, gliceryna jako Glycerin, a olej kokosowy jako Cocos Nucifera (Coconut) Oil. Nazwy substancji chemicznych podaje się najczęściej po angielsku, natomiast składniki roślinne w formie łacińskiej nazwy botanicznej, na przykład Simmondsia Chinensis Seed Oil w przypadku oleju jojoba.
Dlaczego INCI jest ważne w kosmetykach?
Obowiązek podawania składu według systemu INCI wynika z przepisów Unii Europejskiej. Każdy producent kosmetyków musi umieścić pełną listę składników na opakowaniu produktu, aby konsument mógł sprawdzić, co dany kosmetyk zawiera.
Dla osoby kupującej to realne narzędzie. Znajomość INCI pozwala rozpoznać potencjalne alergeny, porównać produkty między sobą i ocenić, czy skład odpowiada indywidualnym potrzebom, na przykład w przypadku skóry wrażliwej. Czytanie składów kosmetyków przestaje być wtedy zgadywaniem, a staje się świadomym wyborem.
Kluczowe kategorie składników w INCI
Składniki kosmetyków można podzielić na kilka grup według ich roli w formule. Ten podział pomaga zrozumieć, po co dany składnik znalazł się w produkcie.
Substancje bazowe: podstawa produktu
Substancje bazowe tworzą podstawę kosmetyku i zwykle stanowią największą część formuły. Najczęstszym przykładem jest woda, czyli Aqua, która w wielu produktach znajduje się na pierwszym miejscu listy. Do substancji bazowych zalicza się także oleje roślinne i inne składniki, które nadają produktowi konsystencję i objętość.
Substancje aktywne: działanie pielęgnacyjne
Substancje aktywne to składniki odpowiedzialne za konkretne działanie pielęgnacyjne. To one najczęściej decydują o charakterze produktu. Do popularnych składników aktywnych należą między innymi ceramidy, na przykład Ceramide NG, które wspierają odbudowę bariery i wygładzenie struktury, Tocopherol, czyli witamina E o działaniu antyoksydacyjnym, oraz różne ekstrakty roślinne dobierane pod kątem potrzeb skóry lub włosów.
Warto pamiętać, że obecność składnika aktywnego na liście nie mówi wszystkiego. Znaczenie ma również jego stężenie oraz miejsce w formule, o czym piszemy niżej.
Substancje pomocnicze: stabilizacja i konsystencja
Substancje pomocnicze odpowiadają za trwałość i bezpieczeństwo produktu. Należą do nich konserwanty chroniące kosmetyk przed rozwojem drobnoustrojów, regulatory pH takie jak Citric Acid, czyli kwas cytrynowy, a także substancje zapachowe i emulgatory. Choć nie pełnią funkcji pielęgnacyjnej, są potrzebne, aby produkt zachował jakość przez cały okres używania.
Popularne składniki kosmetyczne w INCI
Aqua i inne często używane składniki
Aqua, czyli woda, to jeden z najczęściej spotykanych składników kosmetyków. Stanowi bazę większości płynów, kremów i emulsji. Obok wody, do często stosowanych składników należą Glycerin, roślinne oleje takie jak Cocos Nucifera (Coconut) Oil czy Simmondsia Chinensis Seed Oil, a także substancje myjące w produktach oczyszczających.
Kwas cytrynowy, witamina E i inne składniki
Wśród składników, które często pojawiają się na liście INCI, znajdują się także Citric Acid, stosowany do regulacji pH, oraz Tocopherol, czyli witamina E. Można spotkać również składniki o działaniu nawilżającym, takie jak Sodium Hyaluronate, oraz różne oleje i ekstrakty roślinne. Każdy z nich pełni w formule określoną funkcję, dlatego warto patrzeć nie tylko na pojedynczą nazwę, ale na cały skład danego kosmetyku.
Jak czytać skład INCI kosmetyków?
Zasady zapisywania i kolejność składników
Najważniejsza zasada czytania składów jest prosta. Składniki na liście INCI zapisuje się w kolejności od największego do najmniejszego udziału w produkcie. Oznacza to, że składnik wymieniony na początku występuje w największym stężeniu, a te na końcu listy w ilościach śladowych.
Powyżej jednego procenta obowiązuje ścisła reguła. Składniki wymienia się od największego do najmniejszego udziału, dlatego pozycja na liście realnie odzwierciedla ich ilość w produkcie. Jeśli olej roślinny znajduje się wśród pierwszych kilku pozycji, występuje w produkcie w znaczącej ilości. To ta część składu, na której warto opierać ocenę.
Od tej zasady jest jeden wyjątek. Składniki, których stężenie w produkcie jest mniejsze niż jeden procent, można wymieniać w dowolnej kolejności. Dlatego dalsza część listy nie zawsze odzwierciedla dokładne proporcje. Substancje zapachowe i potencjalne alergeny, takie jak Geraniol czy Linalool, podaje się zwykle na końcu, ponieważ występują w niewielkich ilościach.
W tej części listy pozycja nie oznacza już nic konkretnego, a kolejność bywa efektem porządku technicznego albo decyzji producenta, nie realnych proporcji.
W praktyce oznacza to, że każdy skład warto czytać dwuetapowo. Początek listy pokazuje, z czego produkt składa się naprawdę. Dalsza część, szczególnie po substancjach zapachowych i konserwantach, to zwykle dodatki w niewielkich ilościach. Dlatego ceniony składnik aktywny na samym końcu składu prawdopodobnie występuje w stężeniu śladowym, nawet jeśli marka mocno go eksponuje na opakowaniu.
Granica jednego procenta jest zatem najważniejszym punktem odniesienia przy czytaniu każdej listy INCI. Powyżej niej kolejność jest informacją. Poniżej niej staje się jedynie wskazówką.
Czego INCI nie zdradza?
Lista INCI pokazuje pełen zestaw składników, ale milczy w jednej istotnej kwestii. Nie podaje dokładnych, procentowych zawartości poszczególnych substancji.
Receptura, czyli dokładne proporcje składników i sposób ich połączenia, stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa. Producent ma obowiązek ujawnić, co znajduje się w produkcie, ale nie w jakich dokładnie ilościach. Dwa kosmetyki o niemal identycznej liście INCI mogą więc różnić się recepturą, ponieważ ten sam składnik występuje w nich w zupełnie innym stężeniu. Z samej etykiety tego nie odczytasz.
Prawo Unii Europejskiej wyznacza tu jednak granicę między tajemnicą a bezpieczeństwem konsumenta. W kilku sytuacjach konkretna informacja o stężeniu musi trafić na opakowanie.
Dotyczy to przede wszystkim alergenów zapachowych, takich jak Geraniol, Linalool czy Citral. Powyżej określonego stężenia trzeba je podać z nazwy, nawet jeśli reszta kompozycji zapachowej kryje się pod zbiorczym określeniem Parfum. Dzięki temu osoby uczulone mogą świadomie unikać konkretnych substancji, choć pełny skład zapachu pozostaje objęty tajemnicą.
Podobna logika obowiązuje przy substancjach, których bezpieczne stosowanie zależy od stężenia. Przepisy wyznaczają dla nich dopuszczalne progi, a producent musi się w nich zmieścić. Etykieta nie poda dokładnej wartości, ale sama obecność składnika oznacza, że jego ilość mieści się w granicach uznanych za bezpieczne.
Z perspektywy osoby czytającej skład warto zapamiętać jedną rzecz. INCI odpowiada na pytanie, co znajduje się w produkcie, i chroni przed najważniejszymi ryzykami. Na pytanie, ile dokładnie danego składnika zawiera formuła, odpowiedzi zwykle nie znajdziesz, i tak działa to na całym rynku.
Nazwy INCI
Nazwy w systemie INCI nie są przypadkowe. Rządzi nimi prosta zasada, która pomaga rozpoznać charakter składnika już po samej nazwie.
Angielskie nazwy INCI
Składniki pochodzenia chemicznego oraz przetworzone substancje zapisuje się w języku angielskim. Dzięki temu ich nazwy są takie same na całym świecie. Woda to Aqua, gliceryna to Glycerin, kwas cytrynowy to Citric Acid, a witamina E to Tocopherol. Nazwa angielska mówi zwykle o funkcji lub budowie chemicznej składnika i pozostaje niezmienna niezależnie od kraju, w którym kupujesz produkt.
Łacińskie nazwy INCI
Składniki roślinne rozpoznasz po tym, że w ich nazwie pojawia się łacińska nazwa botaniczna rośliny, czyli ta sama, którą stosuje się w biologii do opisania gatunku. Warto wiedzieć, że taka nazwa jest zwykle dwuczęściowa. Sama nazwa rośliny jest po łacinie, a określenie części rośliny i rodzaju surowca po angielsku.Dzięki temu, nawet nie znając łaciny ani angielskiego perfekcyjnie, możesz odczytać z nazwy dwie rzeczy: jaka to roślina i z której jej części pochodzi składnik. Więcej o tym napisaliśmy w dalszej części artykułu.
Rozpoznawanie wartościowych składników aktywnych
Jak rozpoznać wartościowe składniki aktywne w kosmetykach?
Pozycja składnika na liście pomaga ocenić jego rzeczywisty udział. Jeśli ceniony składnik aktywny znajduje się na samym końcu składu, prawdopodobnie występuje w niewielkim stężeniu. To przydatna wskazówka przy porównywaniu produktów, które na pierwszy rzut oka wyglądają podobnie.
Warto też pamiętać, że długa lista składników nie oznacza lepszego produktu, a krótka nie oznacza gorszego. Prosty, przemyślany skład, w którym każdy składnik ma swoje uzasadnienie, często mówi o jakości więcej niż rozbudowana receptura.
Czy producent musi umieścić wszystkie składniki na liście INCI?
Tak. Zgodnie z przepisami Unii Europejskiej producent kosmetyków ma obowiązek umieścić na opakowaniu pełną listę wszystkich składników. Konsument powinien mieć możliwość sprawdzenia całego składu produktu przed zakupem.
Od tej zasady jest kilka wyjątków wynikających z przepisów. Substancje zapachowe można zapisać zbiorczym określeniem Parfum lub Aroma, bez wymieniania każdego związku osobno. Wyjątkiem są jednak alergeny zapachowe, takie jak Geraniol, Linalool czy Citral, które od pewnego stężenia trzeba podać z nazwy, aby osoby uczulone mogły ich unikać. Podobnie barwniki bywają oznaczane numerami z systemu Colour Index, na przykład CI 77491.
W praktyce oznacza to, że pełny skład znajdziesz zawsze, choć część informacji zapisana jest w formie zbiorczej lub kodowej. Jeśli marka podaje skład w sposób przejrzysty i czytelny, jest to dobry znak, ponieważ świadczy o tym, że nie ma nic do ukrycia.
Na jakie składniki kosmetyków uważać w ciąży?
W okresie ciąży wiele osób zwraca szczególną uwagę na skład kosmetyków. To zrozumiałe, ponieważ organizm jest wtedy bardziej wrażliwy, a część składników bywa odradzana lub wymaga ostrożności. Decyzję o tym, co stosować w ciąży, najlepiej podjąć wspólnie z lekarzem prowadzącym lub farmaceutą, ponieważ zależy ona od indywidualnej sytuacji. Umiejętność czytania składu INCI jest wtedy szczególnie przydatna, bo pozwala świadomie rozmawiać o konkretnych składnikach ze specjalistą.
Jakie korzyści INCI przynosi producentom?
System INCI porządkuje rynek nie tylko z perspektywy konsumenta, ale też producenta kosmetyków. Ujednolicone nazewnictwo sprawia, że ten sam skład jest zrozumiały na każdym rynku, co ułatwia sprzedaż produktów w różnych krajach bez konieczności tłumaczenia listy składników.
INCI upraszcza także współpracę z dostawcami surowców, laboratoriami i organami nadzoru, ponieważ wszyscy posługują się tym samym językiem. Dla marek, które stawiają na przejrzystość, czytelny skład INCI jest również sposobem budowania zaufania. Podając go w zrozumiałej formie, producent pokazuje, że nie ma nic do ukrycia, a to coraz częściej doceniają świadomi konsumenci.
Z jakich elementów składa się nazwa INCI? System nazewnictwa składników
Budowa nazwy INCI zależy od rodzaju składnika. Najbardziej czytelną strukturę mają nazwy składników roślinnych, dlatego na nich najłatwiej pokazać, z czego składa się taka nazwa.
W przypadku surowców roślinnych nazwa INCI zwykle łączy trzy informacje: łacińską nazwę rośliny, część rośliny, z której pozyskano składnik, oraz rodzaj otrzymanego surowca. Weźmy przykład z naszych formuł, olej z kamelii:
Camellia Japonica Seed Oil
Camellia Japonica to łacińska nazwa botaniczna rośliny, czyli kamelii japońskiej.
Seed wskazuje część rośliny, w tym przypadku nasiona.
Oil określa rodzaj surowca, czyli olej.
Podobnie zbudowana jest nazwa Simmondsia Chinensis Seed Oil, czyli olej jojoba z nasion, oraz Rosmarinus Officinalis Leaf Oil, olejek z liści rozmarynu. Gdy nauczysz się rozpoznawać te elementy, wiele nazw przestaje być tajemnicą. Leaf oznacza liść, Root korzeń, Fruit owoc, Flower kwiat, a Extract ekstrakt.
Nazwy składników chemicznych rządzą się inną logiką. Jak już pisaliśmy, zwykle jest to angielska lub międzynarodowa nazwa związku, na przykład Glycerin, Citric Acid czy Tocopherol. Nie mają one tak regularnej budowy jak nazwy roślinne, ale również są ujednolicone, dzięki czemu ten sam związek zapisywany jest wszędzie tak samo.
Przyszłość i rozwój systemu INCI
Czytanie składów kosmetyków: Narzędzia i aplikacje mobilne do analizy składów kosmetyków
Analiza składników kosmetyku bywa trudna, zwłaszcza gdy nazwy są długie i łacińskie. Z pomocą przychodzą aplikacje mobilne, które pozwalają sprawdzić skład produktu po zeskanowaniu opakowania lub wpisaniu nazwy. Jedną z popularnych jest INCI Beauty, która wyjaśnia rolę poszczególnych składników i oznacza potencjalne alergeny.
Takie narzędzia są pomocne, ale warto traktować je jako wsparcie, a nie ostateczny wyrok. Ocena składnika zależy od kontekstu, stężenia i indywidualnych potrzeb skóry, dlatego własna wiedza pozostaje najlepszym narzędziem.
Trendy i zmiany w nazewnictwie składników
System INCI stale się rozwija wraz z pojawianiem się nowych składników i zmianami w przepisach. Rośnie też świadomość konsumentów, którzy coraz częściej czytają skład przed zakupem i oczekują od producentów przejrzystości.
Ten kierunek jest nam bliski. Wierzymy, że prosty, zrozumiały skład to podstawa świadomej pielęgnacji. Dlatego przy tworzeniu naszych produktów dobieramy składniki tak, aby każdy miał swoje miejsce i uzasadnienie, a listę INCI dało się przeczytać ze zrozumieniem.
Dlaczego umiejętność czytania składów kosmetyków jest tak wartościowa?
Umiejętność czytania składu danego produktu daje jedną prostą rzecz: kontrolę nad tym, co nakładasz na skórę i włosy. Zamiast opierać się na obietnicach z opakowania, możesz spojrzeć na listę INCI i samodzielnie ocenić, czy produkt odpowiada Twoim potrzebom.
To szczególnie istotne dla osób o wrażliwej skórze, które muszą unikać konkretnych składników, oraz dla wszystkich, którzy chcą świadomie wybierać kosmetyki. Znajomość INCI pozwala rozpoznać potencjalne alergeny, porównać dwa podobne produkty i zauważyć, czy ceniony składnik występuje w znaczącej ilości, czy tylko na końcu listy.
Czytanie składów uczy też pewnej ostrożności wobec marketingu. Długa lista aktywnych składników nie zawsze oznacza lepszy produkt, a krótki, przemyślany skład bywa dowodem jakości. Kiedy rozumiesz, co znaczą poszczególne nazwy, trudniej wywrzeć na Tobie wrażenie samą etykietą.
Dla nas to podstawa, na której budujemy markę. Wierzymy, że dobra pielęgnacja zaczyna się od zrozumienia, dlatego tworzymy produkty o prostym składzie, który da się przeczytać i zrozumieć. Wiedza jest po Twojej stronie, a wybór, co jest dla Ciebie najlepsze, zostaje Twój.
Chcesz wiedzieć, co i dlaczego trafia do naszych formuł? W Dzienniku wyjaśniamy działanie składników w kontekście produktów, w których się znajdują, prostym językiem i bez marketingowych obietnic.
Bibliografia:
1. Personal Care Products Council, International Nomenclature of Cosmetic Ingredients (INCI) Nomenclature. https://www.personalcarecouncil.org/resources/inci/
2. Komisja Europejska, CosIng – Cosmetic Ingredient Database. Baza danych składników kosmetycznych. https://ec.europa.eu/growth/tools-databases/cosing